Clitocybe quisquiliarum
trującyJest silnie trująca i ma biały wysyp zarodników; jej blaszki pozostają białe i nie różowieją. Najpewniejsza cecha odróżniająca: wysyp zarodników na ciemnym papierze, u bruzdniczka jest różowy.
Zobacz na mapieOznaczanie w 5 krokach
Bruzdniczek największy to plenny grzyb jadalny z białym, aksamitnie matowym kapeluszem, zbiegającymi miękkimi blaszkami i różowymi zarodnikami. Typowo pachnie i smakuje mąką lub ogórkiem. Ponieważ można go pomylić z trującymi białymi lejkówkami, zwracaj uwagę na barwę zarodników i zapach.
Sezonod czerwca do listopada
Wysyp zarodnikówróżowy do różowobrązowego
RodzinaEntolomataceae
- Kapelusz. Kapelusz ma od 3 do 9 cm, rzadko do 12 cm szerokości, jest grubomiąższowy, z początku półkulisty, później płaski do wklęsłego, z falistym, podwiniętym brzegiem i często szerokim garbem. Powierzchnia jest biała do jasnoszarobeżowej lub żółtawokremowej, sucha, aksamitnie matowa i drobno oszroniona, w wilgoci lepka lub śluzowata.
- Spód kapelusza. Wąskie, gęste i wyjątkowo miękkie blaszki łukowato zbiegają po trzonie. W młodości są białe, a w miarę dojrzewania zarodników różowieją.
- Trzon, pierścień i pochwa. Trzon ma od 2 do 6 cm długości i od 5 do 15 mm grubości, jest pełny, pokryty białawymi włókienkami i często osadzony mimośrodowo na kapeluszu. Pierścienia i pochwy brak.
- Zapach i smak. Typowo pachnie i smakuje mąką lub ogórkiem.
- Miąższ i przebarwienia. Miąższ jest stosunkowo miękki. Blaszki można rozcierać jak wosk.
Z czym można pomylić
Ma różowy wysyp zarodników i pachnie mączyście. Podobne białe lejkówki są trujące i mają biały wysyp zarodników. O wszystkim decyduje więc barwa zarodników.
Lejkówka strumykowa Clitocybe rivulosa
trujący
Jest trująca, jej wysyp zarodników jest biały, a blaszki nie różowieją. Najpewniejsza cecha odróżniająca to biały wysyp zarodników.
Zobacz na mapiePorównanie obok siebie
| Bruzdniczek największy | Clitocybe quisquiliarum | Lejkówka strumykowa | |
|---|---|---|---|
| Kapelusz | biały do jasnoszarobeżowego, od 3 do 9 cm, aksamitnie matowy | białawy do jasnego, mały do średniego, wklęsły | białawy do szarego, oszroniony, często strefowany |
| Spód | miękkie, zbiegające blaszki, białe, później różowe | zbiegające blaszki, pozostają białe | zbiegające blaszki, pozostają białe |
| Trzon | krótki, pełny, często mimośrodowy | smukły, białawy | smukły, białawy |
| Miąższ | miękki, blaszki woskowate | cienkomiąższowa | cienkomiąższowa |
| Wartość kulinarna | Jadalny | trujący | trujący |
Siedlisko & Sezon
Gleby leśne i pobocza, pojedynczo lub w małych grupach. Brak wiarygodnych danych.
Drzewa symbiotyczne
Rośnie na ziemi, nie jest związany z drewnem.
Sezon
sty
lut
mar
kwi
maj
cze
lip
sie
wrz
paź
lis
gru
możliwy dobry główny sezon
Szacunkowo; czas owocnikowania zależy od pogody.
Regiony grzybowe z prognozą dzienną
Dla tego gatunku nie ma jeszcze stanowisk w podziale na regiony. Strony krajów prowadzą do wszystkich regionów z prognozą dzienną.
Szansa w Twojej okolicy
Jak duże są szanse na znalezienie tego gatunku tam, gdzie teraz jesteś? Obliczamy to na podstawie pogody, wilgotności gleby, wysokości i lasu w Twojej lokalizacji.
Bezpieczeństwo
Nigdy nie jedz grzyba, którego nie rozpoznałeś z całą pewnością. Jedz wyłącznie grzyby oznaczone z całą pewnością i zawsze dokładnie obrabiaj je termicznie.
Wskazówki dla Twojego kraju
Polska
Ośrodek toksykologiczny:
Ośrodek Informacji Toksykologicznej Warszawa (OKZ)607 218 174Pomorskie Centrum Toksykologii Gdańsk58 682 04 04Ośrodek Informacji Toksykologicznej Poznań61 847 69 46
Numer alarmowy: 112
Poradnia mykologiczna: GIS: Grzyby, wybieraj bezpiecznie. Grzyboznawcy w stacjach sanitarno-epidemiologicznych bezpłatnie sprawdzają grzyby zebrane na własny użytek; warto wcześniej zadzwonić.
W kuchni
Smażony lub w sosach, najlepiej młody. Ma własny, silny mączysty smak, którego nie każdy lubi. Gotuj lub smaż co najmniej 15 minut.
Brak wiarygodnych danych o suszeniu. Ryzyko pomylenia z silnie trującymi białymi lejkówkami, dlatego sprawdź wysyp zarodników.
- Nigdy nie jedz dzikich grzybów na surowo i zawsze gotuj lub smaż je co najmniej 15 minut.
- Używaj tylko młodych, świeżych, niezrobaczonych okazów, co do których masz pewność, jaki to gatunek.
- Noś grzyby w przewiewnym koszu, nie w plastikowych torbach, i przetwórz je tego samego dnia.
Najczęstsze pytania
Czy bruzdniczek największy jest jadalny?
Tak, to plenny grzyb jadalny. Trzeba go dokładnie obrobić termicznie i oznaczyć z całą pewnością.
Jak rozpoznać bruzdniczka największego?
Po białym, aksamitnie matowym kapeluszu, miękkich zbiegających blaszkach, które w dojrzałości różowieją, różowym wysypie zarodników i zapachu mąki lub ogórka.
Z czym można pomylić bruzdniczka największego?
Z trującymi białymi lejkówkami, takimi jak Clitocybe quisquiliarum i lejkówka strumykowa. Mają one biały wysyp zarodników, a bruzdniczek różowy.
Czy można bezpiecznie odróżnić bruzdniczka od gatunków siostrzanych?
Nie. Bardzo podobne gatunki, takie jak Clitopilus abprunulus czy Clitopilus chrischonensis, można bezpiecznie rozdzielić tylko pod mikroskopem. Jeśli zbierasz bruzdniczka w szerokim ujęciu, rozpoznajesz go po różowych zarodnikach, miękkich blaszkach i silnym zapachu mąki.
Gatunki pokrewne
- Borowik szlachetny Boletus edulis
- Pieprznik jadalny Cantharellus cibarius
- Czubajka kania Macrolepiota procera
- Podgrzyb brunatny Imleria badia
- Pieczarka łąkowa Agaricus campestris
- Czernidłak kołpakowaty Coprinus comatus
Źródła
- Wikipedia: Mehl-Räsling
- GBIF: Clitopilus prunulus (Scop.) P.Kumm.
- Index Fungorum: Namensabfrage Clitopilus prunulus
Autorzy zdjęć
- Zdjęcie: Ron Pastorino (Ronpast), Mushroom Observer · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
- Lejkówka strumykowa: Zdjęcie: Strobilomyces · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Nie zastępuje osobistego sprawdzenia zbiorów przez znawcę. Bez gwarancji poprawności. Zaktualizowano: 17.10.2026.